۱۶ مهر ماه هم‌زمان است با جشن باستانی «مهرگان» در ايران که ارج و قدمتی هم‌چون «نوروز» دارد. در اين نوشتار از افقی جديد به آيين «مهرگان» نگريسته می‌شود و برای بازآفرينی و تداوم بقايش در روزگار کنونی، با استفاده از درون‌مايه‌هايش پيشنهادی ارائه می‌گردد. حال که به نظر می‌رسد پس از سال‌ها حسرت و با تلاش‌‌های ستودنی ايران‌شناسان و ايران‌دوستان در سراسر جهان، غبار مهجوريت از رخ نوروز باستانی زدوده شده و حريم اين آيين گران‌سنگ و ارجمند به شايستگی پاس داشته می‌شود و در فهرست ميراث معنوی ملل جهان به ثبت رسيده است، بايد به سراغ مهرگان رفت و دل‌ها را با اين رسم فراموش‌شده آشتی داد ...

جنگ داخلی اسپانيا از زمان شروع تا ساليان متمادی افکار عمومی جهانيان را معطوف خود کرد. در همان سال‌های وقوع جنگ بسياری از روشنفکران و آزادی‌خواهان سرشناس راهی اسپانيا شدند تا در صف نيروهای جمهوری‌خواه، مدافع آزادی باشند.
آرتور کوستلر نيز همچون بسياری از نويسندگان ديگر به عنوان خبرنگار عازم شهر مالاگا در اسپانيا شد و در آن‌جا پس از سقوط اين شهر به دست ارتش فرانکو گرفتار شد ...